Kovmak, bir kişiyi veya varlığı, onun rızası olmadan ve zorla bulunduğu ortamdan uzaklaştırmaktır. Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre kovmak, “birini bir yerden veya bir işten çıkarmak, defetmek” anlamına gelir. Ancak kovma yalnızca fiziksel bir eylem değildir. Bir kişinin doğrudan atılması kadar, dolaylı yollarla dışlanması da kovma kapsamına girer.
Bu nedenle, kovma kavramı sadece açık bir emirle gerçekleşmez; bazen hizmetten mahrum bırakma, baskı veya yönlendirme gibi yollarla da insanları istemedikleri hâlde bir yerden uzaklaştırmak mümkündür. Bu tür uygulamalar hukuka aykırıdır ve yasaktır.
KOVMANIN TÜRLERİ
1. DOĞRUDAN KOVMA
Doğrudan kovma, fiziksel güç kullanılarak veya sözlü emirle bir kişinin bir mekândan çıkarılmasıdır.
🔹 Örnek:
-
Bir işverenin çalışanına “Çık git, seni burada istemiyoruz” diyerek iş yerinden atması.
-
Güvenlik görevlisinin, bir kişiyi alışveriş merkezinden zorla çıkarması.
-
Restoran sahibinin, bir müşteriyi sebep göstermeden mekândan kovması.
Bu tür kovma, hiçbir hukuki gerekçe olmaksızın gerçekleştirildiğinde, haksız fiil ve ayrımcılık yasağına aykırıdır ve yasaktır.
✅ Hukuki Boyut:
📌 TCK Madde 122 (Ayrımcılık Suçu): Bir kişinin ırkı, dili, dini, mezhebi, cinsiyeti veya diğer herhangi bir kimliği sebebiyle bir mekândan çıkarılması yasaktır. Bu maddeyi ihlal eden kişiler 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
📌 İş Kanunu 4857, Madde 18-21: İşveren, geçerli bir neden göstermeden işçisini işten çıkaramaz. Bu maddeyi ihlal eden işveren, işe iade davası açılması durumunda tazminat ödemek zorundadır.
2. DOLAYLI KOVMA (KURUMSAL VEYA BÜROKRATİK KOVMA)
Fiziksel bir müdahale olmaksızın, bireyin hakkı olan hizmetten mahrum bırakılarak veya sistematik olarak dışlanarak ortamdan uzaklaştırılması da kovma kapsamına girer. Bu tür uygulamalar yasaktır.
🔹 Örnek:
-
Hastane Kovması: Hamile bir kadının doğum yapmak için hastaneye gittiğinde, doktorların “Burada doğum yaptıramayız, başka hastaneye git” diyerek hizmet vermemesi.
-
Kamu Kurumlarında Kovma: Vatandaşın resmi bir iş için başvurduğunda, memurun “Bu iş burada yapılmaz, git başka yere” diyerek vatandaşı gereksiz şekilde yönlendirmesi.
-
Mobbing: İş yerinde çalışan üzerinde sistematik baskı kurularak, kişinin istifaya zorlanması.
Bu tür uygulamalar hukuka aykırıdır ve açık bir şekilde suçtur.
✅ Hukuki Boyut:
📌 TCK Madde 257 (Görevi Kötüye Kullanma): Kamu görevlisinin, görevini kötüye kullanarak vatandaşı mağdur etmesi suçtur. Bu maddeyi ihlal eden kamu görevlileri, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası alır.
📌 TCK Madde 122 (Hizmetten Men ve Ayrımcılık): Kamu veya özel bir kuruluş, bir kişiyi haksız ve keyfi şekilde hizmetten men edemez. Bu maddeyi ihlal eden kişi, 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
📌 Türk Borçlar Kanunu Madde 417: İşveren, çalışanını baskı, tehdit veya kötü muamele ile işten ayrılmaya zorlayamaz. Bu maddeyi ihlal eden işveren, mobbing suçundan tazminat ödemek zorundadır.
KOVMANIN PSİKOLOJİK VE EKONOMİK ETKİLERİ
Kovulmak, yalnızca fiziksel olarak bir yerden atılmak değildir. Bu süreç, kişinin psikolojisini, ekonomik durumunu ve sosyal hayatını ciddi şekilde etkileyebilir.
🔹 Psikolojik Etkiler:
-
Bireyin aşağılanmış hissetmesi.
-
Özgüven kaybı ve dışlanma duygusu.
🔹 Ekonomik Etkiler:
-
İşten kovulan bir kişinin maddi sıkıntıya düşmesi.
-
Kamu hizmetlerinden haksız yere mahrum kalan kişilerin mağduriyet yaşaması.
🔹 Sosyal Etkiler:
-
Devlete veya kurumsal yapılara duyulan güvenin azalması.
-
Ayrımcılık nedeniyle toplumda kutuplaşmanın artması.
SONUÇ: KOVMAK SUÇTUR! HAKKINIZI ARAYIN!
Kovulmak, yalnızca “çık git” demekle olmaz. Bazen açık bir emirle, bazen dolaylı yollarla insanlar istemedikleri hâlde dışlanabilir. Ancak bu tür uygulamalar hukuka aykırıdır ve yasaktır.
Eğer iş yerinde, bir hastanede veya bir kamu kurumunda haksız şekilde kovuluyorsanız, hukuki haklarınızı bilin ve yetkili makamlara başvurun.
✅ Hukuki Yollar:
📌 İş Mahkemesi: Haksız işten çıkarılmalara karşı dava açabilirsiniz.
📌 Kamu Denetçiliği Kurumu: Devlet kurumları tarafından mağdur edilmeniz hâlinde başvurabilirsiniz.
📌 Anayasa Mahkemesi: Temel hak ihlallerinde bireysel başvuru hakkınızı kullanabilirsiniz.
📌 Savcılık: TCK kapsamında suç teşkil eden bir kovulma söz konusuysa, şikâyetçi olabilirsiniz.
Hiç kimse keyfi ve hukuksuz bir şekilde kovulamaz! Eğer bir yerden haksız yere uzaklaştırılıyorsanız, hakkınızı sonuna kadar savunun! 🚨
