Okuyucu burada şunu görecek:
-
Seçim sadece siyasi bir eylem değildir.
-
Her seçim, iyi ya da kötü sonuçlarıyla birlikte büyür.
-
Kötü davranışlar da seçimle artar.
-
Denge arayışı her zaman güvenli bir sonuç üretmez.
-
Seçim özgür olabilir ama sonuçları zorunludur.
Seçim Sadece Siyaset Değildir
Genel seçimler bir toplumun yönünü belirler. Ancak bireysel seçimler de aynı derecede etkilidir. İnsan hangi çevrede bulunacağını, hangi alışkanlıkları edineceğini, hangi değerlere yakın duracağını seçer.
Bu nedenle seçim kavramını yalnızca “oy kullanmak” olarak görmek eksiktir. Seçim; bir yön belirleme eylemidir. Ve yön belirlemek, beraberinde bir yükümlülük getirir.
Bir insan kötü bir ortamı seçtiğinde, sadece o anı seçmiş olmaz; o ortamın sonuçlarını da seçmiş olur. Aynı şekilde iyi bir tercih yaparken de onun getireceği yükleri kabul etmiş olur. Çünkü hiçbir tercih tek başına gelmez.
Seçim ve Sorumluluk: Kaçınılmaz Bağ
Özgürlük sınırsız değildir. Biyolojik olarak da sınırlıdır, kanunlarla da sınırlıdır. Ama insan seçmekte özgürdür.
Fakat burada kritik nokta şudur:
Seçim özgürdür, sonuçları zorunludur.
Bu zorunluluk iyi için de geçerlidir, kötü için de.
Kötü bir davranış bilinçli biçimde tekrarlandığında büyür. İnsan kendi yanlışını seçtikçe o yanlış karaktere dönüşür. Yalan söylemeyi seçen biri zamanla güven kaybını da seçmiş olur. Kolayı seçen biri gelişememeyi seçmiş olur. Öfkeyi seçen biri yalnızlaşmayı da seçmiş olur.
Kötü davranışlar tesadüfen artmaz. Seçimle artar.
İyi Seçim, Kötü Seçim: İkisi de Büyür
Çoğu insan seçimin sadece “iyiyi almak” anlamına geldiğini düşünür. Oysa gerçek böyle değildir. İnsan iyiyi seçebileceği gibi kötüyü de seçebilir. Dahası, iyiyi seçtiğini zannederken yanında büyüyen kötüyü fark etmeyebilir.
Hayatta hiçbir tercih tek taraflı değildir. Bir yönü büyütürken başka bir yönü zayıflatır.
Bir insan maddi kazancı hayatının merkezine koyduğunda, para beraberinde güç getirir. Ama aynı zamanda kıskançlık, hırs, rekabet, düşmanlık ve güven kaybı da getirir. Paranın olduğu yerde sadece refah olmaz; çıkar çatışması da olur. Sadece kazanç olmaz; kaybetme korkusu da olur.
Tarih boyunca servetin olduğu yerde soyguncular, çıkar grupları, baskı unsurları ve karanlık yapılar ortaya çıkmıştır. Çünkü güç büyüdüğünde ona yönelen tehdit de büyür.
Bu yüzden “iyi görünen” bir tercihin gölgesinde büyüyen olumsuz tarafı görmezden gelemeyiz.
Denge Meselesi: Her Zaman Güvenli mi?
İnsanlar genellikle “denge” ister. Aşırılıktan kaçınmak ister. Bu kulağa doğru gelir. Fakat denge her zaman iyi olanı korumaz.
Çünkü denge, iyiyle kötüyü aynı anda büyütebilir.
Bir toplumda özgürlük artırılırken sorumluluk bilinci artırılmazsa, özgürlükle birlikte düzensizlik de büyüyebilir.
Bir insanda cesaret artarken ölçü kaybolursa, cesaretle birlikte risk ve yıkım da artabilir.
Hayat, mekanik bir terazi değildir. İki tarafı eşitleyince her şey güvenli hale gelmez. Bazen yön belirlemek gerekir. Çünkü hayat, yapılan tercihin yönüne göre sorumluluk yükler.
İnsanlar dengeli olmak ister ama hayat dengeye göre değil, yönelime göre sonuç üretir.
Genel Seçimler ve Bireysel Seçimler
Siyasi seçimlerde de durum farklı değildir. Sandıkta verilen oy, sadece bir aday ya da parti tercihi değildir; o tercih bir anlayışı, bir yöntemi, bir yönetim biçimini seçmektir.
Ama yine burada da aynı kural geçerlidir:
Seçim sadece siyasi değildir ve sonuçları tek taraflı değildir.
Bir tercih yapılırken sadece vaatler değil, o tercihin büyüteceği riskler de düşünülmelidir. Çünkü seçilen yön güç kazandıkça, karşıt etkiler de güç kazanır.
Sonuç: Seçim Bir Yön Kararıdır
Seçim, basit bir tercih değildir.
Seçim, bir yön tayinidir.
Ve her yön, beraberinde sonuç getirir.
İnsanlar seçimlerinde dengeli olmayı ister. Bu doğaldır. Fakat hayat dengeyle değil, seçilen yönle ilerler. Hangi tarafa ağırlık verirseniz, o taraf büyür.
İyi davranışlarınızı seçerseniz onlar artar.
Kötü davranışlarınızı seçerseniz onlar da artar.
Seçim özgürdür.
Ama sonuçları, zorunludur.
Bu yüzden mesele sadece seçmek değil; neyi büyüttüğünü bilerek seçmektir.
