Alışveriş kampanyaları, tüketicinin dikkatini çekmek için sürekli yeni yöntemler deniyor. “Bir alana bir bedava” ilanları da en yaygın örneklerden biri. İlk bakışta cazip görünse de, bu kampanyalar çoğu zaman tüketiciyi yanıltıyor. Özellikle satıcılar, ikinci ürünün bedava olduğunu iddia ederek geri almak isteyebilir. Ancak bu durum tamamen yanlıştır.
İkinci Ürün Gerçekte Bedava Değil
Bir ürünün normal fiyatı 100 TL olsun. “Bir alana bir bedava” kampanyasında ikinci ürün bedava gibi sunulur. Ancak pratikte yapılan şey şudur: iki ürünün toplam fiyatı üzerinden hesap yapıldığında tüketici iki ürünün de parasını ödemiş olur. Teknik olarak bu kampanyada yapılan maksimum indirim %50’dir. Yani ikinci ürün bedava gibi görünse de, aslında parasını zaten ödemişsinizdir.
Bu nedenle satıcı, “İkinci ürünü bedava verdim, geri alabilirim” gibi bir iddiada bulunamaz. Tüketici, ikinci ürünün parasını zaten ödemiş olduğu için hukuken ve etik olarak geri vermek zorunda değildir.
Tüketici Algısı ve Psikoloji
“Bedava” kelimesi, insan psikolojisi üzerinde güçlü bir etki yaratır. Tüketici, ikinci ürünün gerçekten ücretsiz olduğunu düşünerek karar verir. Bu algı, kampanyaların etkili olmasının başlıca nedenidir. Ancak gerçek maliyetin farkında olmak, bilinçli tüketici için kritik önemdedir.
Kampanya Stratejisi ve Gerçek İndirim
Perakendeciler, “bir alana bir bedava” kampanyası ile ikinci ürünün parasını zaten ödemiş tüketiciye, %50 maksimum indirim yapıyor gibi görünmesini sağlar. Bu durum tüketici için avantajlı görünse de, aslında ikinci ürünün bedeli ödenmiştir. Özetle, reklam diliyle “bedava” denilen ürün, matematiksel olarak zaten parasını ödediğiniz bir üründür.
Tüketici Hakları ve Yasal Boyut
Türkiye’de Tüketiciyi Koruma Kanunu ve Ticaret Bakanlığı düzenlemeleri, yanıltıcı kampanyalara karşı açık kurallar içerir. Satıcıların geri alma veya “bedava verdim” iddiası, tüketici haklarını çiğnemeye çalışsa bile geçersizdir. Tüketici, satın aldığı ikinci ürünün maliyetini zaten ödemiştir ve geri vermek zorunda değildir.
Bilinçli Tüketici Olmak
Tüketici olarak dikkat edilmesi gerekenler:
- Ürünün normal fiyatını bilin.
- Kampanyadaki “bedava” ifadesinin gerçek maliyetle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.
- Satıcının geri alma iddiasına kapılmayın; ikinci ürünün parasını zaten ödemişsinizdir.
- Fiyat ve kampanya koşullarını önceden araştırın.
Sonuç
“Bir alana bir bedava” kampanyaları, cazip görünse de dikkatli bakıldığında tüketiciye yanıltıcı gelebilir. Tüketici, ikinci ürünün bedava olduğu algısına kapılmamalı; çünkü iki ürünün de parasını ödemiştir ve geri vermek zorunda değildir. Bu bilinçle hareket etmek, hem paranızı hem de haklarınızı korumanın en garantili yoludur.
