Yazma koruması, iki temel mekanizma ile çalışır:
-
Donanımsal yazma koruması – USB veya SD kartın kendi devresindeki fiziksel anahtar ile kontrol edilir.
-
Yazılımsal (sistem) yazma koruması – İşletim sistemi tarafından uygulanan salt-okunur veya güvenlik engelidir.
Bu makalede her iki türün mantığını ve Windows, Linux ile MacOS’ta nasıl işlediğini öğreneceksiniz.
1. Donanımsal Yazma Koruması
-
Bazı USB’ler ve SD kartlar üzerinde küçük bir Lock/Unlock anahtarı bulunur.
-
Mantığı: Anahtar kilitliyse, USB üzerindeki devre yazma komutlarını reddeder.
-
Avantaj: Yanlışlıkla veri silinmesini veya bozulmasını önler.
-
Dezavantaj: Anahtar cihazdan cihaza değişir ve gözden kaçabilir.
Örnek: 32 GB’lık bir flash bellekte anahtar kilitliyse, Windows, Linux veya MacOS’ta dosya kopyalamaya çalıştığınızda hata alırsınız. Anahtarı “Unlock” konumuna getirmek sorunu çözer.
2. Yazılımsal Yazma Koruması
2.1 Windows
-
Mantık: Windows, güvenlik ve veri bütünlüğü için USB’ye yazmayı engelleyebilir.
-
Uygulama alanları:
-
Grup İlkesi (Pro/Enterprise)
-
Kayıt Defteri (Home kullanıcıları)
-
Antivirüs veya güvenlik yazılımları
-
Bozuk sektör veya disk hatası
-
Nasıl açılır/kapatılır:
-
Grup İlkesi:
-
Bilgisayar Yapılandırması → Yönetim Şablonları → Sistem → Çıkarılabilir Depolama Erişimi → Yazmayı Engelle→ Devre Dışı.
-
-
Kayıt Defteri:
-
HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\StorageDevicePolicies\WriteProtect→ değer0.
-
-
Bozuk sektör kontrolü:
-
Komut satırında:
chkdsk E: /f /r(E: USB sürücüsü).
-
2.2 Linux
-
Mantık: Linux, USB’yi salt okunur (read-only) olarak bağlayabilir veya kullanıcı izinleri yazmayı engelleyebilir.
-
Kontrol ve açma/kapatma:
-
USB’yi mount ederken okuma/yazma seçenekleri belirlenebilir:
-
Bozuk alanlar veya dosya sistemi hataları için:
-
Örnek: Bozuk bir USB’yi Linux’a taktığınızda dosya yazmak istediğinizde hata alırsınız; fsck ile düzeltme yapılabilir.
2.3 MacOS
-
Mantık: MacOS, USB’yi salt okunur olarak bağlayabilir:
-
Dosya sistemi uyumsuzluğu (ör. NTFS)
-
Disk izinleri veya kullanıcı yetkileri
-
Bozuk dosya sistemi veya alan
-
-
Açma/kapatma yöntemi:
-
Disk Utility ile sürücü kontrol edilir ve salt okunur durumu kaldırılır.
-
NTFS sürücüler MacOS’ta genellikle sadece okunur bağlanır; yazma için üçüncü taraf yazılım gerekir.
-
Örnek: 32 GB NTFS formatlı USB MacOS’a takıldığında, dosyaları kopyalamak için salt okunur hatası alırsınız; exFAT veya FAT32’ye çevirmek gerekir.
3. Donanımsal vs Yazılımsal Farkı
| Tür | Açma/Kapatma | Etki |
|---|---|---|
| Donanımsal | Anahtar ile | Tüm sistemlerde aynı mantık, fiziksel koruma |
| Yazılımsal | İşletim sistemi ayarları | Windows, Linux ve MacOS’ta farklı yöntemlerle uygulanır |
4. Pratik İpuçları
-
Donanımsal anahtarı kontrol edin, varsa açık konumda tutun.
-
Yazılımsal korumayı kaldırdıktan sonra sistemi yeniden başlatın.
-
Bozuk sektör ihtimaline karşı
chkdsk(Windows),fsck(Linux) veya Disk Utility (MacOS) kullanın. -
Antivirüs veya güvenlik yazılımları geçici yazma koruması koyabilir; gerekirse devre dışı bırakın.
-
Linux ve MacOS’ta mount seçeneklerini ve disk izinlerini kontrol edin.
