Sağlık Bir Ayrıcalık Değil, Anayasal Bir Haktır

Sağlık hizmetlerine erişim, devletin vatandaşlarına sunduğu bir lütuf veya ayrıcalık değildir. Sağlıklı yaşama, tedaviye ulaşabilme ve gerektiğinde muayene olabilme imkânı en temel insan haklarından biridir.

Bir insan hasta olduğunda, acı çektiğinde veya ciddi bir rahatsızlığın belirtilerini hissettiğinde haftalarca, hatta bazı branşlarda aylarca beklemek zorunda kalmamalıdır.

Çünkü hastalıklar randevu takvimine göre hareket etmez.

Bir rahatsızlık bugün ortaya çıkabilir, yarın ilerleyebilir ve birkaç hafta sonra geri dönüşü zor sonuçlar doğurabilir.


Buna rağmen birçok vatandaş, tedaviye ulaşabilmek için uzun süreler boyunca uygun randevu aramak zorunda kalmaktadır.

Burada sorulması gereken soru şudur:

Bir vatandaş hasta olduğunda sağlık hizmetine ulaşamıyorsa, o sağlık hizmeti gerçekten erişilebilir midir?

Geciken Her Randevu, İlerlemiş Bir Hastalık Riski Demektir

Tıpta erken teşhis ve erken tedavi hayat kurtaran iki temel ilkedir.

Kanserden işitme kaybına, kalp rahatsızlıklarından enfeksiyon hastalıklarına kadar birçok sağlık sorunu zamanında müdahale edildiğinde daha kolay tedavi edilebilmektedir.

Ancak muayene için haftalarca beklemek zorunda bırakılan vatandaşlar, çoğu zaman hastalıklarının ilerlemesini çaresizce izlemek durumunda kalmaktadır.

Ben de bu sorunu bizzat yaşayan vatandaşlardan biriyim.

Randevu beklediğim süreçte kulak rahatsızlığım başlamış ve gerekli muayene ile tedaviye zamanında ulaşamamışımdır.

Bugün yaşadığım en büyük endişe yalnızca ağrı veya rahatsızlık değildir.

Asıl endişem, geciken sağlık hizmeti nedeniyle hastalığımın ilerlemesi ve işitme kaybına kadar varabilecek sonuçlar doğurabilmesidir.

Bir vatandaşın hastalığından çok, randevu bulamama korkusuyla mücadele etmek zorunda kalması kabul edilmesi kolay bir durum değildir.

Özel Hastane Herkes İçin Bir Çözüm Değildir

Bazen şu cümle kurulabiliyor:

"Devlet hastanesinde randevu yoksa özel hastaneye gidilebilir."

Peki ekonomik durumu buna uygun olmayan vatandaşlar ne yapacaktır?

Asgari gelirle yaşamını sürdürmeye çalışan, işsiz olan, engelli olan veya geçimini güçlükle sağlayan milyonlarca vatandaş için özel sağlık kuruluşları her zaman ulaşılabilir değildir.

Sağlık hakkının kullanılabilmesi, kişinin maddi gücüne bağlı hâle gelmemelidir.

Çünkü ekonomik imkânsızlık nedeniyle tedavisini ertelemek zorunda kalan her vatandaş, sağlık açısından daha büyük risklerle karşı karşıya kalabilmektedir.

İnterneti ve Telefonu Olmayan Vatandaşlar Göz Ardı Edilmemelidir

Teknolojinin gelişmesi elbette önemlidir.

Ancak her vatandaşın sürekli internet erişimi, telefonu veya yeterli iletişim imkânı bulunmamaktadır.

Yaşlı vatandaşlar, yalnız yaşayan kişiler, engelliler, ekonomik imkânları sınırlı olanlar veya teknolojiyi kullanmakta zorlanan insanlar bulunmaktadır.

Bazı vatandaşlar sağlık durumları nedeniyle randevu alabilecek durumda dahi olmayabilmektedir.

Bir insanın sağlık hizmetine erişebilmesi yalnızca internet bağlantısına ve birkaç dakika içinde alınabilen bir randevuya bağlı bırakılmamalıdır.

Sağlık sistemi, en güçlü olanı değil; en kırılgan durumda olan vatandaşları da düşünmek zorundadır.

Aile Hekimliklerinde Randevusuz Başvuru İmkânı Neden Önemlidir?

Hastalıkların ne zaman ortaya çıkacağı önceden bilinemez.

Bir insan sabah sağlıklı uyanıp öğle saatlerinde yüksek ateş, şiddetli ağrı veya ani bir rahatsızlık yaşayabilir.

İlaç ihtiyacı bazen saatler içinde doğabilir.

Buna rağmen vatandaşların bazı durumlarda randevu beklemek zorunda kalması, erken müdahaleyi geciktirebilmekte ve sağlık sorunlarının daha da ağırlaşmasına neden olabilmektedir.

Özellikle kronik hastalığı bulunan, düzenli ilaç kullanan ve sağlık açısından risk grubunda bulunan vatandaşlar için zamanında muayene hayati önem taşımaktadır

Sağlık Sisteminin Amacı Bekletmek Değil, Zamanında Tedavi Sunmaktır

Bir sağlık sisteminin başarısı yalnızca hastane sayısıyla, bina büyüklüğüyle veya teknolojik altyapısıyla ölçülemez.

Asıl başarı, vatandaşın ihtiyaç duyduğu anda sağlık hizmetine ulaşabilmesidir.

Çünkü aylar sonrasına verilen bir randevu, bazı hastalar için yalnızca bir tarih değildir.

Bazen ilerleyen bir hastalık, bazen kaybedilen bir işitme, bazen artan bir ağrı ve bazen de geri dönüşü olmayan sağlık kayıpları anlamına gelebilmektedir.

Bu nedenle MHRS sisteminin yeniden değerlendirilmesi, yoğun branşlarda kapasitenin artırılması, internet ve telefon erişimi bulunmayan vatandaşlar için alternatif başvuru yöntemlerinin oluşturulması ve aile hekimliklerinde acil ihtiyaçlara yönelik randevusuz başvuru imkânlarının güçlendirilmesi artık bir tercih değil, vatandaşların sağlık hakkına zamanında ulaşabilmesi açısından önemli bir ihtiyaç olarak görülmektedir.

Çünkü sağlık bekleyebilir diye düşünmek, hastalıkların da bekleyeceği anlamına gelmemektedir.